Haarlem doet mee aan de Groene Stad Challenge. In dit onderzoek is de progressie van het groen onderzocht tussen 2020 en 2022. De meetmethode en werkwijze is verder niet nauwkeurig beschreven. Daarnaast doen lang niet alle steden van Nederland hieraan mee. Het is heel goed dat Haarlem hieraan meedoet omdat het waardevolle informatie en adviezen kan opleveren, maar je moet er niet de verkeerde conclusie aan verbinden.
In een andere onderzoek naar de verstening van Nederlandse gemeenten, uitgevoerd door Sweco en Natuur & Milieu, komt Haarlem er veel slechter vanaf. Weliswaar weer in de top 3, zelfs nummer 1 maar nu als meest versteende stad van Nederland. Dit onderzoek vergeleek data uit 2019 met data uit 2024 en daaruit blijkt dat in Haarlem het aantal versteende buurten met 20% is toegenomen in deze 5 jaar. Het aantal m2 groen in deze periode is wel ligt toegenomen (0.9%).
De HBW heeft de data van ‘Haarlem in cijfers’ onderzocht om uit te zoeken hoe het nu werkelijk gaat met de vergroening van Haarlem. Hoewel in het beleidsplan klimaatadaptatie en het groenbeleidsplan staat dat monitoring van groot belang is en dat Haarlem hard werkt aan een bomenmonitor zijn de enige cijfers waar we naar kunnen kijken het groen en het water oppervlak. We hadden ook graag onderzoek gedaan naar boomkroonbedeking of bomen aantallen maar hier zijn geen cijfers van.
In het beleidsplan klimaatadaptatie heeft de gemeente de huidige situatie en de doelstellingen per gebied geformuleerd. Bij elk gebied staat als doelstelling voor het percentage groenoppervlak 'Vergroten tot 30-40% (in combinatie met schaduwwerking)' en bij percentage water 'Vergroten tot 10-15% voor voldoende waterberging'. Het percentage groenoppervlak in het Centrum is 6% en in Schakwijk 34%. In Schalkwijk is de doelstelling dus al gehaald en voor het Centrum lijkt deze niet erg realistisch. Bovendien bevatten bijna alle gebieden grote niet bebouwde oppervlaktes. Zo zijn bij Noord de buurten Hekslootpolder, Spaarndammer-polder-zuid en Oud spaarndammerpolder meegerekend in de berekening van het percentage groenoppervlak. Dit zijn buurten met weilanden zonder inwonners.
Als we de cijfers bestuderen van de stadsdelen of wijken valt op dat er buurten inzitten met een woning aantal van onder de 50, bijv. in de wijk Haarlemmerhouthoutkwartier ligt de buurt Haarlemmerhout met 14 woningen en 80% groen. In stadsdeel Noord liggen de buurten Hekslootpolder, Spaarndammer-polder-zuid en Oud spaarndammerpolder met grote oppervlaktes aan weilanden. We hebben de data gecorrigeerd en de oppervlakte van alle buurten waar minder dan 50 woningen staan afgetrokken van de totaal oppervlaktes en het groenoppervlak van het stadsdeel en wijk en aan de hand van deze oppervlaktes het percentages groen berekend. Een discussie geval is de Noorderhout waar in 2020 20 woningen stonden en nu toch gebouwd gaat worden. De oppervlaktes van Noorderhout zijn afgetrokken van de oppervlakte van ‘Te Zaanerkwartier’.
Als je heel Haarlem bekijkt is het oppervlakte groen van 2020 t/m 2026 met 0,5 % toegenomen. Het oppervlakte groen per woning is afgenomen met 2 m2 (3,6 %).
De gemeente Haarlem heeft als norm 30% groen in de buurt. Deze norm gebruikt Haarlem i.p.v. de 30% kroonboombedekking uit de 3-30-300 regel. Een andere veel gebruikte norm is 75 m2 groen per woning (zie onderzoek van Natuur & Milieu | Sweco Nederland). Bij de kolom Netto staat het verschil van 2026 t.o.v. 2020 (peil datum: 1 januari).
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Netto | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Centrum | 7,4% | 7,2% | 7,2% | 7,2% | 7,2% | 7,3% | 7,2% | -0,1% |
| Zuid-West | 18,3% | 18,3% | 18,2% | 18,4% | 18,6% | 18,0% | 18,1% | -0,2% |
| Oost | 17,8% | 17,7% | 18,2% | 18,3% | 18,3% | 19,1% | 19,1% | 1,2% |
| Noord | 16,0% | 16,2% | 16,2% | 15,9% | 15,9% | 15,9% | 16,0% | 0,0% |
| Schalkwijk | 24,6% | 24,7% | 25,7% | 25,7% | 25,7% | 25,1% | 25,4% | 0,8% |
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Netto | Netto % | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Centrum | 14,4 | 13,9 | 13,9 | 13,6 | 13,5 | 13,4 | 13,4 | -1,0 | -6,7% | |
| Zuid-West | 62,0 | 61,6 | 60,1 | 60,5 | 60,7 | 58,9 | 58,9 | -3,0 | -4,9% | |
| Oost | 95,2 | 91,3 | 95,2 | 95,7 | 93,0 | 93,1 | 92,0 | -3,2 | -3,4% | |
| Noord | 43,5 | 43,8 | 44,0 | 42,9 | 42,8 | 42,8 | 42,9 | -0,5 | -1,2% | |
| Schalkwijk | 68,2 | 67,7 | 69,6 | 69,1 | 65,8 | 63,1 | 63,3 | -4,9 | -7,2% |
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Netto | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oude Stad | 7,4% | 7,2% | 7,2% | 7,2% | 7,2% | 7,3% | 7,2% | -0,2% |
| Haarlemmerhoutkwartier * | 16,1% | 16,1% | 16,1% | 16,4% | 16,4% | 16,0% | 16,0% | -0,1% |
| Zijlwegkwartier | 4,1% | 4,4% | 4,6% | 4,6% | 4,6% | 4,8% | 4,8% | 0,6% |
| Houtvaartkwartier | 16,7% | 17,0% | 16,3% | 16,3% | 16,8% | 16,4% | 16,5% | -0,2% |
| Duinwijk * | 28,5% | 28,1% | 28,1% | 28,4% | 28,7% | 27,5% | 27,7% | -0,8% |
| Waarder- en Veerpolder * | 12,1% | 11,7% | 12,7% | 12,5% | 12,7% | 14,0% | 14,0% | 1,9% |
| Amsterdamsewijk | 7,6% | 7,4% | 7,4% | 7,4% | 7,4% | 7,4% | 7,4% | -0,2% |
| Slachthuiswijk | 11,5% | 12,0% | 10,8% | 11,2% | 10,8% | 11,1% | 11,2% | -0,3% |
| Parkwijk * | 38,3% | 38,5% | 38,8% | 39,4% | 39,4% | 39,6% | 39,6% | 1,3% |
| Transvaalwijk | 6,3% | 6,3% | 6,1% | 6,1% | 6,1% | 6,1% | 6,1% | -0,2% |
| Indischewijk | 2,7% | 2,8% | 2,8% | 2,8% | 2,8% | 2,8% | 2,9% | 0,2% |
| Ter Kleefkwartier | 13,2% | 13,5% | 13,5% | 13,5% | 13,5% | 13,7% | 13,8% | 0,6% |
| Te Zaanenkwartier * | 15,6% | 15,4% | 15,5% | 13,9% | 14,0% | 14,0% | 14,0% | -1,6% |
| Vogelenwijk * | 4,9% | 5,0% | 5,2% | 5,2% | 5,1% | 5,1% | 5,3% | 0,4% |
| Delftwijk | 19,4% | 19,4% | 19,2% | 19,2% | 19,2% | 19,2% | 19,4% | 0,0% |
| Vondelkwartier * | 37,4% | 37,7% | 37,5% | 37,5% | 37,4% | 37,4% | 37,5% | 0,1% |
| Spaarndam * | 18,5% | 19,9% | 20,7% | 20,7% | 20,7% | 20,7% | 20,7% | 2,2% |
| Europawijk * | 24,9% | 25,0% | 25,0% | 24,9% | 25,2% | 25,2% | 25,2% | 0,3% |
| Boerhaavewijk * | 25,3% | 25,4% | 28,6% | 28,6% | 28,3% | 26,6% | 27,6% | 1,3% |
| Molenwijk * | 26,4% | 26,7% | 26,6% | 26,6% | 27,0% | 26,9% | 26,8% | 0,3% |
| Meerwijk * | 21,3% | 21,3% | 21,2% | 21,4% | 21,2% | 20,8% | 20,8% | -0,5% |
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | Netto (m2) | Netto % | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oude Stad | 14,4 | 13,9 | 13,9 | 13,6 | 13,5 | 13,4 | 13,4 | 1,0 | -6,7% |
| Haarlemmerhoutkwartier * | 54,0 | 53,5 | 53,6 | 54,3 | 53,6 | 52,2 | 52,2 | 1,8 | -3,4% |
| Zijlwegkwartier | 7,0 | 7,5 | 7,8 | 7,8 | 7,8 | 8,0 | 8,1 | 1,0 | 14,8% |
| Houtvaartkwartier | 56,3 | 57,1 | 50,3 | 50,4 | 51,9 | 50,9 | 51,0 | 5,3 | -9,5% |
| Duinwijk * | 170,7 | 168,1 | 168,4 | 169,3 | 170,1 | 162,4 | 160,1 | 10,6 | -6,2% |
| Waarder- en Veerpolder * | 508,4 | 460,3 | 497,8 | 495,5 | 453,9 | 456,3 | 404,1 | 104,3 | -20,5% |
| Amsterdamsewijk | 11,5 | 11,0 | 11,0 | 11,0 | 11,0 | 11,0 | 11,1 | 0,4 | -3,5% |
| Slachthuiswijk | 26,8 | 26,0 | 24,6 | 25,3 | 22,5 | 21,1 | 21,3 | 5,5 | -20,5% |
| Parkwijk * | 172,3 | 169,5 | 173,3 | 175,5 | 175,3 | 170,5 | 170,4 | 1,9 | -1,1% |
| Transvaalwijk | 10,3 | 10,2 | 9,7 | 9,7 | 9,7 | 9,8 | 9,8 | 0,5 | -4,5% |
| Indischewijk | 5,8 | 6,0 | 5,9 | 5,9 | 5,9 | 5,9 | 6,0 | 0,2 | 2,9% |
| Ter Kleefkwartier | 37,3 | 38,2 | 38,3 | 37,2 | 37,1 | 37,6 | 37,5 | 0,2 | 0,5% |
| Te Zaanenkwartier * | 49,3 | 48,7 | 48,9 | 44,1 | 44,2 | 44,2 | 44,1 | 5,1 | -10,4% |
| Vogelenwijk * | 8,9 | 9,0 | 9,3 | 9,4 | 9,3 | 9,2 | 9,6 | 0,6 | 7,0% |
| Delftwijk | 34,4 | 34,3 | 35,3 | 35,3 | 35,2 | 33,9 | 35,2 | 0,8 | 2,4% |
| Vondelkwartier * | 177,9 | 178,8 | 179,6 | 177,4 | 177,1 | 177,3 | 177,1 | 0,8 | -0,4% |
| Spaarndam * | 325,4 | 349,3 | 364,8 | 363,5 | 362,1 | 362,2 | 362,2 | 36,8 | 11,3% |
| Europawijk * | 55,4 | 55,7 | 55,5 | 55,1 | 55,6 | 55,6 | 55,4 | 0,1 | -0,1% |
| Boerhaavewijk * | 113,0 | 107,8 | 121,3 | 118,2 | 97,2 | 88,9 | 91,5 | 21,5 | -19,0% |
| Molenwijk * | 64,9 | 65,4 | 65,0 | 64,7 | 65,5 | 65,2 | 63,5 | 1,4 | -2,1% |
| Meerwijk * | 51,2 | 51,0 | 48,7 | 49,2 | 47,1 | 44,5 | 44,5 | 6,7 | -13,1% |
* oppervlaktes gecorrigeerd voor dunbevolkte gebieden
We hebben ook de cijfers per buurt. Als we die analyseren en de kaarten bestuderen kom je tot de conclusie dat het percentage groen niet zo veel zegt. Bijv. de Kweektuinbuurt scoort heel goed met een percentage groen van 33%, maar een groot oppervlakte bestaat uit de begraafplaats en de kweektuin als een aaneengesloten gebied. In het gedeelte waar de woningen zijn is helemaal niet veel groen. Het groengebied is wel van zeer hoge kwaliteit met veel oude bomen.
Als je de kaart van de gevoelstemperatuur bekijkt zie je dat de mate van hittestress op de begraafplaats en kweektuin beduidend lager is dan de omliggende omgeving. De hittestress in het bewoonde gedeelte is vergelijkbaar met de aangrenzende Generaalbuurt. De Generaalbuurt heeft een percentage groen oppervlak van 0,2%.
De buurt ernaast, de Schoterveerpolder, heeft ook een hoog percentage groenoppervlak (27%) en daar kun je ook een verdeling maken in een bebouwd en een groen gedeelte. Als je in dit gebied kijkt naar de gevoelstemperatuur in het groene gedeelte dan zie je daar nauwelijks een vermindering van hittestress. Dit is ook logisch omdat hier het groene gedeelte bestaat uit gras zonder bomen. In het bebouwde deel is weer sprake van extreme hittestress, net als in het bebouwde gedeelte van de Kweektuinbuurt en de Generaalbuurt.
Monitor de boomkroonbedekking en het aantal bomen. Behoud bestaande bomen en plant er veel nieuwe bomen bij.
En kies dan voor bomen die bijdrage aan de kroonboombedekking. Staar je niet blind op hoeveel groen erbij komt bij projecten ten koste van verwijderde bomen, maar zet echt in op het behoud van bestaande bomen. En richt je vooral op het toevoegen van groen en bomen in versteende gebieden. Er zijn te weinig bomen met een grote kroondiameter en het duurt heel lang voordat een boom gaat bijdragen aan de boomkroonbedekkingen, maar beter laat dan nooit.
Dit betekend natuurlijk niet dat projecten waar werkelijk verstening omgezet wordt in groen geen bijdrage leveren. Ook het streven naar meer groenstroken en bijv. groene daken zien we als waardevol.
Aangepast: 12-02-2026
Er zijn nog geen reacties
Om reacties te plaatsen heb je een account nodig. Heb je al een account log dan in.