tekst 25-8-2026
Het bomenbeleid uit 2009 bevat veel goede elementen. Er wordt daarom geen nieuw beleidskader opgesteld. Wel wordt het bomenbeleid geactualiseerd om te voldoen aan de eisen van de nieuwe Omgevingswet (2024), de kaders van de nieuwe bepaalde Europese Natuurherstelwet (2024) en al vastgesteld gemeentelijk beleid van na 2009. Dit betekent dat het bestaande beleid consistent wordt, zodat het kan worden opgenomen in omgevingsprogramma's, -plannen en het Omgevingsloket.
In de Europese Natuur herstelverordening staan doelen voor het stedelijk ecosysteem. Tot eind 2030 mag er geen nettoverlies zijn in de totale oppervlakte van stedelijke groene ruimte en stedelijke boomkroonbedekking binnen stedelijke ecosysteemgebieden ten opzichte van 2024. Na 2030 dient er een stijgende trend te zijn in de stedelijke boomkroonbedekking, en is monitoring hiervan verplicht.
Dit document beschrijft het beleid van de gemeente Haarlem voor bomen, waarbij de nadruk ligt op het behoud, de kap en compensatie, en het aanplanten, herplanten en planten van bomen binnen stadsprojecten. Er wordt aandacht besteed aan de bescherming van waardevolle en monumentale bomen, de verbetering en inrichting van groeiplaatsen, en het beheer en onderhoud van het bomenbestand, met oog voor veiligheid, risico's, ziekten, plagen en overlast. Het beleid is gericht op een gezond en toekomstbestendig bomenbestand, waarbij alle bomen binnen Haarlem – van straatbomen tot bosplantsoenen en niet-gemeentelijke bomen – een rol spelen. Het biedt praktische handvatten voor uitvoering en beheer in een stad met beperkte ruimte en grote ambities.
Concrete doelstellingen zijn niet geformuleerd. Als enige wordt genoemd dat er per jaar 300 extra bomen bijkomen en dat de boomkroonbedekking (BKB) tot 2030 niet mag afnemen en er daarna sprake moet zijn van een toename. Wij vinden dat er per buurt geïnventariseerd moet worden wat de huidige BKB is met streefcijfers van wat het in de toekomst nodig is om te zorgen dat de Hittestress afneemt.
Om de BKB te verbeteren kun je onderscheid maken in twee richtingen: Als eerste bestaande bomen behouden en als tweede nieuwe bomen aanplanten.
Er zijn twee belangrijke redenen te noemen waarom bestaande bomen verwijderd worden. Ze zijn dood of niet levensvatbaar of ze worden verwijderd vanwege werkzaamheden bij herinrichting en nieuwbouw projecten. Deze twee richtingen worden in het concept verder uitgewerkt.
De eerste reden komt neer op de levensvatbaarheid van bomen te verbeteren. Behandeling van ziektes, onderhoud, bodemplaats verbetering en het tegengaan van bodemverdichting veroorzaakt door betreding worden vrij goed uitgewerkt.
Bij de tweede reden, nl. het kappen van bomen vanwege werkzaamheden bij herinrichting en nieuwbouw projecten, spelen 'het groen tenzij principe' en de bomen compensatie regeling een cruciale rol. Deze worden in het uitvoeringsplan helemaal niet genoemd.
Het groen tenzij principe is te vrijblijvend. Er zijn de afgelopen tijd te veel bomen gekapt bij nieuwbouw en herinrichting projecten. Ook in de nabije toekomst zullen nog vele bomen gekapt gaan worden. Er geldt nu dat bomen behouden blijven, tenzij er andere zwaarwegende belangen zijn. En die blijken er erg vaak te zijn.
Er geldt nu een compensatie regeling waarin voor elke gekapte boom één gelijkwaardige boom terug geplaatst moet worden. Onder een gelijkwaardige boom wordt een boom bedoeld die in potentie even groot kan worden als de gekapte boom. Wij pleiten ervoor dat de verloren BKB wordt gecompenseerd of dat er een waarde aan de te kappen boom wordt toegekend aan de hand van de geleverde eco-diensten en dat deze waarde gecompenseerd moet worden.
De te nemen maatregelen moeten gekoppeld worden aan SMART geformuleerde doelstellingen. Inventariseer vanaf 2023 waarom bomen gekapt zijn en zorg voor verbetering in de toekomst.
Geef prioriteit aan groen arme buurten. Bekijk de potentie kaart voor het plaatsen van bomen om de BKB te verbeteren. Kijk daarbij niet alleen naar locaties die nu geschikt zijn maar creëer ook nieuwe geschikte locaties.
Inventariseer per buurt de BKB. Gebruik hiervoor de data die beschikbaar is op de klimaateffectatlas. Inventariseer ook het aantal bomen per hectare en andere gegevens die relevant zijn (bijv. woning dichtheid, aantal bomen ouder dan 50 jaar of gemiddelde leeftijd van de bomen in de buurt). Maak daarna een plan om deze gegevens te verbeteren.
Aangepast: 09-09-2026
Er zijn nog geen reacties
Om reacties te plaatsen heb je een account nodig. Heb je al een account log dan in.
Vergadering Commissie Beheer 20-08-2026. 17.20 uur Concept Programma Bomen (RB) (terug te kijken in de video van de vergadering). Er zijn vele inspreek bijdrages geweest die aandringen op verbetering van het bomenbeleid. Tot 27 sept. is het mogelijk je zienswijze te geven op dit concept.
Je kunt nog tot en met 27 september 2026 via een formulier je reactie geven op het concept Programma Bomen.