Het Bomenbeleidsplan staat sinds begin 2024 al op de agenda van de commissie beheer. Pas in okt 2025 kwam er een start. Het Haarlemse Bomenwachter lid in het Platform groen is direct gaan schrijven om de knelpunten in kaart te brengen. De concepttekst is 3 maanden later door de meelees groep van het PG gelezen en van een reactie voorzien. En ook de definitieve tekst is vooraf aan de meelees groep bekend gemaakt. Dank voor het vertrouwen om zo mee te mogen denken. In juli 2026 is het concept van het Bomenprogramma 2026-2030 in de commissie beheer besproken en tot eind september ter visie gelegd.
Wanneer wordt aanleg en beheer groen geactualiseerd? Geldt de HIOR ook voor de aanplant van bomen door SPL? Spoed voor wijziging van de afmeting ‘op de levensduur afgestemde groeiplaatsen’ en eisen te stellen aan het ‘leggen van leidingen bij de stam van de boom’. Zie normenhandboek bomen.
In de Ruimtelijke onderbouwing van projecten is het behoud van groen nog steeds niet als eis opgenomen. Bestaande en nieuwe bomen en groenvoorzieningen worden niet genoemd. Er wordt alleen aandacht gevraagd voor Natuur met de Wet natuurbescherming. (De wet ligt in de lijn van Europese wetgeving, zoals de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. De Wet natuurbescherming vervangt de Boswet, de Flora- en Faunawet en de Natuurbeschermingswet 1998. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN), een netwerk van gebieden in Nederland waar de natuur voorrang heeft, wordt genoemd) Het NNHaarlem wordt niet genoemd.
Wilt u vragen, eisen aan het groen te stellen bij de opdracht in de Ruimtelijke onderbouwing zodat een gezonde leefomgeving ontstaat voor mensen en dieren. De gemeente heeft de strategische keuze gemaakt in de omgevingsvisie om te Vergroenen en Vernatten. En in het Groenbeleidsplan de 3-30-300 regel toe te passen. Wilt u, gemotiveerd, voorwaarden stellen aan % groen binnen de grenzen van het projectgebied, omvang per plantsoen (beheerbaarheid) en type plantsoen. Met aanduiding type onderhoud CROW- norm of ecologisch. In het Programma voor de leefomgeving (SPvEL) of een kadernota eisen te stellen aan een SMART geformuleerde groenparagraaf en de kwaliteit eisen. Doel van de gemeente is auto’s van de straat en meer openbaar groen. Dus geen afgesloten binnentuinen en auto’s in de openbare ruimte.
Groenbeleid ambitie voor 2025: baten van groen zijn inzichtelijk per bouw- of ontwikkelingsproject zodat duidelijk is wat de bijdrage aan de ambitie ‘Haarlem gaat op groen!’ is.
Het versterken van natuur en biodiversiteit kan hand in hand gaan met verdichting en een gezonde leefomgeving, door slim Natuurinclusief ruimtegebruik. Kan de afdeling openbare ruimte (BBOR) bij alle projecten waar groen wordt verwijderd overleggen over de groencompensatie / Groenparagraaf?
Er wordt integraal opdracht geven voor herinrichting openbare ruimte zonder aandacht voor levensduur verlengende maatregelen beplanting en aanlegeisen 40jr, 60jr, 80jr zoals in het strategisch beheerplan was opgenomen. Toegevoegd kan worden 40 jaar voor gazon en sierstruiken en vaste planten max 10 jaar.
Dank dat herstel en levensduur verlengende maatregelen Ripperda Park zijn uitgevoerd nadat de Haarlemse Bomenwachters hierom hadden gevraagd. Hoe kan groot onderhoud groen in de opdrachtverlening komen?
Plant bomen in november en december. En bij vorst in deze maanden in januari. Spaarnelanden heeft weer niet alle bomen in het plantseizoen geplant. Bij de bomen verbeterprojecten zitten ze wel in de grond. Wat is de reden dat bomen nog eind maart geplant worden en kan dit verbeterd worden?
Het gaat niet om hoeveel boompjes je plant, maar of ze samen binnen 20 jaar weer dezelfde bladmassa hebben. De gemeente stelt onvoldoende budget beschikbaar om in eigen projecten meer en dikkere bomen te planten? De eis zou ook opgelegd moeten worden aan projectontwikkelaars die nu heel goedkoop ruimte maken om te bouwen door volwassen bomen te kappen en daar sprietjes voor terug te planten? In het Bomenbeleidsplan kunnen de voorwaarden die aan een kapvergunning kunnen worden gesteld worden vastgelegd. Bijv. dikkere bomen, groter aantal, inheemse soorten, verbeterde locaties ed.
Haarlem wil meer grote, oude bomen en daarom bestaande bomen beter beschermen, groeiplaatsen verbeteren en goede vervanging waar nodig is. We merken dat de bomen die aangeplant worden in projecten soms al wat ouder zijn dan de minimummaat en in ruime plantvakken worden gezet. Nu nog de aanplant van bomen door SPL.
Gezien de recente en geplande investeringen in bomen krijgt de recente en geplande investeringen in bomen krijgt Haarlem nu te maken met aanzienlijke kosten, omdat er in voorgaande jaren is bezuinigd op de aanlegkosten van de groeiplaats. Met extra budget voor het onderhoudscontract groen kan Spaarnelanden ook op de levensduur afgestemde groeiplaatsen maken (nu 2,5x2,5m) en dikkere bomen toepassen bij de herplant van bomen.
Er is geen standaard overeenkomst (anterieure overeenkomst) waarin staat hoe aannemers (die de openbare ruimte in gebruik nemen voor bouw of civiele werken) de openbare ruimte moeten achter laten. De procesmanager gaat alleen over het project binnen de rooilijnen of de projectgrens. Het beleid is dat we integraal werken. Het zou mooi zijn als er een standaardcontract is waarin staat dat tegen het gratis gebruik van de openbare ruimte de aannemer de verplichting heeft om de openbare ruimte net zo toekomst bestendige achter te laten als de opgeleverde werken. Dat betekent dat ondergrondse leidingen en bomen niet zijn beschadigd. Dat het aantal bomen gelijk of meer is (inclusief herplantplicht), de bomen vervangen worden als ze een levensduur hebben van < 5 jaar. Dat de bomen allemaal een goede groeiplaats hebben gekregen (meer voeding en lucht) om de levensduur te verlengen. Dat de bomen allemaal een grote boomspiegel hebben gekregen (meer vocht). Dat de tegels allemaal worden vernieuwd. Dat de afdeling vergunningverlening alleen vergunningen afgeeft inclusief het op de nieuwe levensduur afgestemde herstel van de openbare ruimte en de afdeling openbare ruimte (BBOR) adviseert over de inhoud van de afspraken.
De afdeling vergunningverlening zou op basis van een standaardcontract of standaard anterieure overeenkomst met aanvullingen de openbare ruimte in gebruik kunnen geven voor werkzaamheden in de openbare ruimte bij bouwprojecten.
De gemeente heeft een verordening voor ondergrondse leidingen. Maar zonder voorwaarden worden nog steeds leidingen in de openbare ruimte gelegd waarbij de groeiplaats, wortels, de bast of de takken worden beschadigd omdat boom beschermende maatregelen zoals vermeld in het Bomenbeleidsplan niet verplicht worden gesteld. Er wordt geen schadevergoeding gevraagd als de levensduur van de boom wordt verkort.
In het Bomenbeleidsplan van 2009 zijn voorwaarden opgenomen die de schade moeten beperken. De beschadigde groeiplaats wordt niet gedicht met bv bomenzand om de wortels weer te laten groeien. Er wordt geen schadevergoeding gevraagd als de levensduur van de boom wordt verkort.
Het zou mooi zijn als voor het graven door de groeiplaatsen van bomen een standaard vergoeding in rekening wordt gebracht. De opbrengst wordt aangewend om in de omgeving <300m extra bomen te planten ter compensatie, mocht het voorkomen dat bestaande bomen voortijdig afsterven. VB: storm Poly meerdere bomen zijn omgevallen omdat er aan één zijde geen wortels meer waren.
In het nieuwe Bomenprogramma is, bij voorwaarden kapvergunningen, een hoofdstuk over verplicht behoud van de groeiplaats en de bomen gewenst. In het Bomenprogramma is het gesignaleerd als aandachtspunt dat later wordt uitgewerkt.
In januari 2023 is een nieuw groencontract afgesloten met Spaarnelanden. Het juridisch/financiële deel en de wijze van samenwerking is getekend. Maar het deel met de prestatieafspraken is nog steeds niet gemaakt. In dat deel zou meer komen over het CROW A, B of C niveau of ecologisch onderhouden van de openbare ruimte en de functie van de groenvoorziening. De onderhoudsmaatregelen kunnen daarop worden afgestemd. Als Spaarnelanden geen opdracht in het contract heeft staan welke doelen ze moet nastreven, tja …. dan kan er verschil van inzicht zijn.
Het is de vraag wanneer een op de functiegericht onderhoudscontract wordt besproken met Platform Groen en getekend?
Hoewel beheerplannen in de praktijk, volgens de gemeente, slechts beperkt worden toegepast, adviseren de Bomenwachters om weer beheercommissies van burgerdeskundigen voor de parken in te stellen. Nu is er alleen één voor de Haarlemmerhout en Frederikspark. De reactie vanuit gemeente is dat oude commissies niet weer worden hersteld. Waarom niet? De bewoners zijn vaak deskundigen en het geheugen in de tijd terwijl ambtenaren en bestuurders vaker wisselen. Hoe bewoners wel worden betrokken bij het beheer en onderhoud blijft onduidelijk.
Wilt u in het DBC opnemen dat bomen volgens de richtlijnen van het Normen Handboek bomen worden geplant en onderhouden. Dat, afwijkende, groeiplaatsen voor een korte levensduur van de bomen in de startnotitie van het project worden gemeld en vastgelegd in de beheerkaarten.
Opnieuw wijst het bomenonderzoek Wilhelminastraat uit dat slechts 30% van de bomen een goede conditie hebben. In het verleden zijn bomen in te kleine groeiplaatsen gezet en werd de bestrating tot dicht bij de stam dicht gelegd. Was 10 jaar gelden al de bestrating weggehaald, zoals vaker is geadviseerd, dan waren de bomen beter van kwaliteit. Zelfs bij een heel nat voorjaar zoals in 2023, reageerden de bomen die slecht groeien, met meer bladmassa. Het zou mooi zijn als vooral bomen in de hoofdbomenstructuur prioriteit krijgen bij het verlengen van de levensduur. Deze worden door de vele infrastructurele werken het meest bedreigt. Strategisch beheerplan gaat uit van gemiddeld 50-70 jr voor bomen. Stem het budget voor nieuwe aanleg en levensduur verlengen hierop af.
Jaarlijks is een budget voor het verbeteren van de groeiplaatsen noodzakelijk. Spaarnelanden heeft hiervoor geen budget gekregen in het onderhoudscontract. In 2025 was er weer een voorstel om 178 bomen ouder dan 50 jaar te kappen omdat niet op tijd groeiplaatsverbetering is uitgevoerd. Het Strategisch beheerplan gaat uit van een gemiddelde leeftijd van 50-70 jaar voor bomen, nu is dat gemiddeld 40 jaar.
Op veel plaatsen in de gemeente neemt verruiging (bramen) toe. Dat is slecht voor de biodiversiteit. Er moet meer werk gemaakt van het bestrijden van de verruiging en vervanging van beplanting. Hierbij spelen ook capaciteit en het financiële aspect een rol. Advies: breng in de Masterplannen voor de wijken/buurten in beeld welke onderhoudsopgaven voor groen in de stad nodig zijn en maak een planning van de uitvoering van de plannen (incl. budgetten). Het Strategisch beheerplan gaat uit van gemiddeld 30-50 jr voor struiken. Stem het budget voor levensduur verlengen hierop af.
Plant op deze en andere drukke plaatsen bomen een maatje meer bv 20-25 en 25-30 ipv de minimum maat 18-20 om sneller bladmassa te krijgen en bestand te zijn tegen vandalisme, ook als dit iets duurder is. De bomen hebben dan een groter wortelstelsel. Plant vaker een snelgroeiende boom. Neem dit ook op in de te verlenen aanlegvergunningen.
Dit snoeien moet direct stoppen, omdat soms 20% bladmassa verdwijnt en bomen hier zo door beschadigd worden dat ze over een aantal jaren ziek worden of te zwak om te overleven en alsnog gekapt moeten worden. Er hoeft uitsluitend te worden gesnoeid als de veiligheidsdiensten geen doorgang meer hebben en fietsers niet veilig kunnen fietsen. De gemeente houdt met deze opdracht tot snoeien haar eigen kapprogramma in stand. Haarlem heeft een erg lage boomkroonbedekking. Wij zouden graag zien dat deze per 4 jaar met 2% stijgt. We weten allemaal dat juist oude, volwassen bomen veel waarde hebben.
In het contract voor groenonderhoud moet expliciet staan dat er alleen boven een rijweg 4,5 m hoog gesnoeid dient te worden en bij een fietspad 2,5m.
In de Bomenverordening is opgenomen dat het college pas besluit tot verwijdering van de boom op de monumentale bomenlijst nadat advies is ingewonnen bij een onafhankelijke boomdeskundige. In 2024 zijn, in opdracht van Spaarnelanden, de BVC en de second opinion door hetzelfde bedrijf uitgevoerd. De second opinion zou in opdracht van de gemeente door een ander bedrijf moeten worden uitgevoerd. Een second opinion uit te voeren door een onafhankelijk adviesbureau met ETT-ers of voor monumentale bomen een Senior boomtechnisch adviseur (Veteran Tree Specialist).
Met name in een bebouwde omgeving is de bodem geroerd, bevat te weinig organische stof en is verdicht, waardoor deze ongeschikt is voor gezonde wortelgroei. Door ‘ploffen’ kan het bodemleven weer op niveau gebracht worden en legt hiermee de basis voor een klimaat adaptieve leefomgeving en een gezonde groene buitenruimte. Bij ploffen wordt lucht en voedingsstoffen in de bodem geblazen Door het waterbergend vermogen te verbeteren en diepere wortelgroei te stimuleren leven bomen op, staan ze stabieler en zijn ze beter bestand tegen ziekten en plagen. Vooral gras onder boomkronen dat gemaaid is door zware maaioplaadwagens is een verbetering van de groeiplaats nodig.
In heel Haarlem was in 2025 er een verdubbeling te zien ten opzichte het jaar ervoor. De zieke bomen zijn voor eind augustus allemaal in heel Haarlem verwijderd, op een enkeling na waar een hoop voorbereiding (verkeersplan etc) voor nodig is. Er moet budget beschikbaar blijven om de volwassen iepen in te enten tegen iepziekte niet alleen de monumentale iepen. Wist u dat er in 2025 ca. 170 iepen gerooid zijn (ook ingeënte bomen). De iepenspintkever rukt op vanuit o.a. Poelpolder. Vermoed wordt dat Bloemendaal, Heemstede en recreatieschap (te) weinig doen aan bestrijding. Hierover is regionaal overleg noodzakelijk.
Is er belangstelling bij de raadsleden om voor het voorbereiden en uitvoeren het burgerberaad Bomen in te schakelen. Dan kan een groep bewoners met steun van de ambtelijke organisatie een voorstel maken om de ontbrekende delen van de bomenstructuur te herstellen? Er zijn gegevens nodig die niet door burgers uit open data te halen zijn. Ook Platform Groot Oost wil zich inzetten om de Amsterdamsebuurt groener te maken en bij voldoende budget ook een deel van de Slachthuisbuurt.
In 2025 werden 174 bomen van 50jr worden gekapt. Spaarnelanden plant jaarlijks ongeveer 500 bomen te vervanging. Het aandeel oude bomen is erg hoog. In dit tempo zijn we snel door de oude bomen heen. De gemeente moet extra aandacht besteden aan het behoud van volwassen en 50+ bomen. Door bovengrondse groeiplaats verbetering (grotere boomspiegel), Ondergrondse groeiplaatsverbetering (lucht en voedsel in de grond blazen), inenten tegen iepziekte, blad verwijderen bij kastanjes met de kastanje mineermot, ed. Door de deskundigen in te huren wordt een op de boom afgestemd advies gegeven tot behoud.
Spaarnelanden had de Boom Veiligheid Controle BVC niet zelf gedaan maar direct door een onafhankelijke boomdeskundigen laten uitvoeren. De procesmanager is van mening dat de gehele BVC-ronde is uitgevoerd door Terra Nostra (in opdracht van Spaarnelanden) en dus 100% onafhankelijk is. De ETT-ers en ETW-er die boomtechnische adviezen hebben gegeven zijn lid van de internationale vakgroep van experts op het gebied van bomenonderzoek en boomveiligheid. Deze houdt zich bezig met geavanceerde technieken voor boomveiligheidsonderzoek. Het Platform groen kan niet beoordelen of de beoordelingen juist zijn en adviseert de conclusies te accepteren.
Bij berichten van de overheid worden de kapaanvragen en vergunningen van Haarlem vermeld. Nadat er een nieuwe medewerker voor de motivering van de kapvergunningen is gekomen wordt bij de aanvraag en de verlening de herplantplicht niet meer vermeld. Bij de bekendmakingen zou ook de al of niet opgelegd herplantplicht moeten worden aangegeven. Voorbeeld: Gemeente Haarlem, omgevingsvergunning verleend, langs de N208 t.h.v. de Randwegbrug Haarlem, 0392-2025-0159470, het verplanten en kappen/rooien van bomen langs de N208, verzonden 19-12-2025Omgevingsvergunning | Haarlem | 23-12-2025, Het verplanten en kappen/rooien van bomen langs de N208
Aantal te kappen bomen niet gemeld op overheidsbekendmakingen.nl. Dit is wel in de vergunning te vinden, maar de locatie van de herplant ontbreekt vaak. Die informatie is nodig om te controleren of aan de herplantplicht wordt voldaan. Uitvoering: afd. Handhaving.
De herplant locatie moet vermeld worden in de kapvergunning. In versteende buurten locaties binnen 300m i.v.m. hittestress bestrijding. Nu raken bomen verloren omdat de herplantlocatie niet in de vergunning is vermeld.
Er is nog steeds geen bomenboekhouding met de oude en de nieuwe locatie. Dit is een actie uit het groenbeleidsplan om te kunnen beoordelen of het bomenbestand op de gekapte locaties weer op peil is gebracht.
In de Romeinenstraat zullen alle perenbomen worden vervangen. De vruchten die op straat vallen leiden tot overlast. Het zijn 13 exemplaren van dezelfde soort, ongeveer 10 jaar oud. De bomen kunnen worden herplant in parken aan de rand van de stad, mits ze op gras worden geplaatst en de bodem niet vervuild is.
De Romeinenstraat verbindt de Jan Gijzenvaart met het Batavieren Plantsoen en de Vondelweg. Het kan een ecologische verbindingszone worden. Bij de keuze van soorten graag rekening houden met insecten die nectar zoeken en bewoners die willen genieten van seizoenswisselingen, bloeiende bomen en herfstkleuren.
Voor geschikte groeiplaatsen moeten alle tegels worden verwijderd. In overleg met bomen-plantbedrijf kan de grond met groeistoffen worden verbeterd. Haarlem volgt het beleid 'werk met werk maken'. Kan de stoep daarna met nieuwe, minder versleten tegels worden belegd? Het zou wenselijk zijn om bij de aanplant dikkere bomen te gebruiken, boomspiegels van min 4 bij 8 tegels open te houden en deze te beplanten met lage of makkelijk te snoeien struiken. Hiervoor zou budget vrijgemaakt kunnen worde. Spaarnelanden heeft hiervoor geen budget in het onderhoudscontract.
Aangepast: 08-10-2026
Er zijn nog geen reacties
Om reacties te plaatsen heb je een account nodig. Heb je al een account log dan in.