Spaarneboog ligt in de Nelson Mandela buurt. De Nelson Mandela buurt ligt in de Transvaalwijk en dit is een van de meest versteende wijken van Haarlem. Het Nelson Mandelapark speelt een belangrijke rol in de klimaatopgaven zoals waterberging en hittestress. Er staan nu al grote volgroeide bomen in het park, meerdere bosschages en uitgestrekte grasvelden. De gemeente is van mening dat daarmee de locatie ruim voldoet aan de gewenste groennorm van de 3-30-300 regel.
BKB % is de boomkroonbedeking uit de 3-30-300 regel (Op wijkniveau minimaal 30% bladerdek). Oude bomen zijn bomen > 50 jaar.
Het is ons niet helemaal duidelijk wat de gemeente met de locatie bedoeld. De buurt haalt de norm in ieder geval niet. Mogelijk bedoelen ze met de locatie het Nelson Mandela Park zelf, en ja, dat voldoet aan de 3 regel (dat elke burger vanuit zijn huis minimaal 3 bomen moet kunnen zien), de 30 regel (minimaal 30% bladerdek) en de 300 regel (dat mensen binnen 300 meter of met een veilige wandeling van 5 à 10 minuten toegang moeten hebben tot een hoogwaardige groene ruimte).
Er komen woningen (circa 750), winkels, horeca en nieuwe bedrijven. Het winkelcentrum wordt gerenoveerd, de bestaande gymzaal en wijkcentrum de Fjord worden vernieuwd en er komt een nieuwe basisschool. Daarnaast wordt het Nelson Mandelapark aantrekkelijker en belangrijker voor de buurt. Aan de rand met het Spaarne komt hoogbouw, variërend van 6 tot 14 verdiepingen. Daarachter komt het winkelcentrum en hoogbouw van 5 tot 9 verdiepingen.
Het Nelson Mandelapark krijgt een kwalitatieve impuls. Er komen nieuwe sport- en spelvoorzieningen, extra bomen, nieuwe paden, en een uitgekiend systeem om water beter te infiltreren.
Voetgangers en fietsers krijgen de prioriteit. De Paul Krugerkade wordt een fietsstraat, er komen nieuwe voetpaden in het Nelson Mandelapark en langs de Werfstraat, en de routes worden (sociaal) veilig en duidelijk herkenbaar. De Werfstraat wordt de belangrijkste aan- en afvoerroute voor auto’s en logistiek verkeer.
Globaal zullen er 53 bomen worden verwijderd, waarvan er 12 bomen mogelijk verplaatst kunnen worden, en er worden 150 bomen nieuw geplant.
Openbare parkeerplaatsen verdwijnen zoveel als mogelijk uit de (openbare) buitenruimte ten behoeve van de vergroeningsopgave en het verbeteren van de verblijfskwaliteit. De parkeerplekken komen op drie plekken: in een parkeergarage boven de Aldi, Action en de nieuwe Vomar, bij het winkelcentrum op het maaiveld en bij voorkeur in een garage op het Filippo-terrein. Het aantal parkeerplekken in het gebied zal toenemen met circa 530.
Er zijn nog enkele aandachtspunten. De Bomenwachters reageren op de uitwerking van twee punten:
De Transvaalbuurt heeft slechts 6% openbaar groen (Haarlem in cijfers). Volgens de Natuurherstelwet mag dit binnen het project niet afnemen en moet het toenemen om het buurtdoel van 30% groen te ondersteunen. Bewoners beoordelen de groenkwaliteit met een 6,4. Zie voor de leefbaarheid "Check je plek" op de Atlas Leefomgeving.
Het project draagt bij aan een hoogwaardige groene omgeving en betere leefbaarheid. Vergroot door slim ruimtegebruik en functiecombinaties het groen in het projectgebied van 25% naar 37% of meer. Ontwerp vanuit de functie, minder vanuit beeldkwaliteit. Geef in het VO aan waar dak en gevelbegroeiing mogelijk is als leefgebied voor vliegende dieren en ter vermindering van hittestress. Benut de openbare ruimte meervoudig, bijvoorbeeld door wadi’s ook te gebruiken voor spelen. Maak verschillende leefgebieden in wadi’s en bosschages, met diverse beplantingsoorten die ook aantrekkelijk zijn voor de bezoekers. Voeg aan het VO een uitgewerkt beplantingsplan toe met soorten, ondergrondse groeiruimte, groeiplaatsinrichting en plantmaat van bomen.
Verbeter de sociale veiligheid met zichtlijnen vanaf de straat naar plekken in het park die toezicht vereisen. Maak meer Doe-tuinen. Plant geen bomenrij langs de achterzijden van de President Steijnstraat. De planten in de Doe-tuinen hebben licht nodig hebben. Omring de tuinen met een heg die de plek in het park markeert en leefruimte biedt aan mussen en andere kleine dieren.
Maak duurzame stenen erfafscheidingen met openingen waar beplanting doorheen kan groeien op de overgangen van privé naar openbaar. Dit biedt langer een fraaie beeldkwaliteit en biedt extra leefomgeving voor kleine dieren.
Om flexibel en toekomst bestendig te bouwen volgt de gemeente het Convenant Toekomstbestendig Bouwen op niveau ‘zilver’. Er komt meer en gevarieerd groen voor betere leefgebieden van flora en fauna, met hoogwaardige Habitats voor de soortencategorieën (vogels, vleermuizen, huismus, wilde bij en egel) en extra waterberging. Pas natuurinclusiviteit en biodiversiteit ook toe op maaiveldniveau van het gehele projectgebied voor een gezonde leefomgeving voor mens en dier ook.
Maak van de verbinding tussen park en Spaarne een verblijfsgebied voor mensen en een verbindingszone voor vliegende dieren. Plant in de Werfstraat aan beide zijden bomen van de 1e grootte bij niet-woongebouwen en van de 2e grootte bij woningen, maar niet voor woonkamers. Maak grote boomspiegels met lage heesters en vaste planten, waar blad kan blijven liggen en verteren tot voeding voor de bomen.
Het plangebied grenst aan de Bolwerken. Dit is een ecologische verbindingszone van het Natuur Netwerk Haarlem NNH en een belangrijke oost-westschakel. Het park biedt veel potentie voor versterking van de ecologische waarde. Maak de verbinding met de Bolwerken buiten het projectgebied tot een aparte gemeentelijke opgave.
Kies boomsoorten die snel kroonbedekking bieden zonder omwonenden te veel schaduw te geven. Plant bomen aan de zuidzijde op 5 m van de parkeergarage. Wissel snelgroeiende soorten, zoals populier en wilg, af met langzamer groeiende bomen voor schaduw op het parkeerdek. Plant in het maaiveld tegen de gevel slingerplanten. Vergroen het dek met plantenbakken en laat beplanting tegen de veiligheidshekken groeien. Houdt bij de plaatsing van zonnepanelen rekening met slagschaduw van toekomstige bomen.
Geef na verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 aan of de grond geschikt is voor fruit- en notenbomen en -struiken. Plant deze zo mogelijk alleen in beplanting of gras, zodat gevallen fruit en noten zonder overlast beschikbaar blijven voor mens en dier. Plant vroege en late kersen en pruimen.
Meer aandacht voor de gewenste levensduur van 40 jaar voor paden en groenvoorzieningen en 60 jaar voor bomen van de 2e grootte en minimaal 80 jaar voor bomen van de 1e grootte. Vraag Spaarnelanden om een beheertoets zodra het VO gereed is. Gebruik humusrijke grond alleen voor groeiplaatsverbetering van bomen en struiken. Pas bij boomaanplant niet standaard de minimale groeiplaatsverbetering toe. Streef waar mogelijk naar de duurzame boomkwekersrichtlijn van respectievelijk 1 m³, 0,75 m³ en 0,5 m³ per levensjaar voor bomen van de 1e, 2e en 3e grootte. Plant bij voldoende budget bomen één of twee maten dikker dan het gemeentelijke minimum met een omvang van 18-20cm, zodat eerder de gewenste beeldkwaliteit ontstaat.
Het bomenplantbedrijf blijft tot drie jaar na aanplant verantwoordelijk voor het gaan groeien van de bomen. Maar betrek ook bewoners bij de verzorging en vraag hen mee te helpen met water geven. Draag de groenvoorzieningen, inclusief bomen, na drie jaar met een schouw, budget en beheerplan over aan Spaarnelanden.
Reactie op de financiële paragraaf: zijn de geraamde kosten van circa € 3,6 miljoen voor de herinrichting van het Nelson Mandela Park en € 2 miljoen voor de Paul Krugerkade niet te laag? Bij het Bottemanneplein leidden een lange doorlooptijd tot uitzonderlijk hoge kosten. Laat HBB daarom de procesbegeleiding van de herinrichting van het Nelson Mandela Park verzorgen. Voer onderdelen eerder uit om de subsidie Realisatiestimulans te benutten. Verbeter en breid bestaande basisvoorzieningen en beplanting uit, in plaats van alles opnieuw in te richten. Beslis pas wanneer het gebied bewoond is over kostbare voorzieningen, zoals formele speelplekken. Plant de bomen al zodra het parkontwerp is vastgesteld, zodat het groen tijdig kan groeien.
Zorg voor voldoende budget voor uitvoering en onderhoud. Duurzame vergroening van Haarlem vraagt om een lange levensduur en structureel voldoende budget voor onderhoud, personeel en handhaving. Nieuwe bomen hebben voldoende groeiruimte, water en nazorg nodig, want bomen die na enkele jaren afsterven, dragen niet bij aan vergroening.
Aangepast: 11-10-2026
Er zijn nog geen reacties
Om reacties te plaatsen heb je een account nodig. Heb je al een account log dan in.
Het college van B en W heeft de ontwerpversie van het programma van eisen voor de leefomgeving (PvEL) vrijgegeven voor inspraak. Van 11 september tot en met 22 oktober 2026 kunt u reageren op het plan.